Artikel NRVT: “Niet tegenover elke fout hoeft een sanctie te staan”
Een taxateur die bewust een fout rapport opstelt, met impactvolle consequenties, mag van Joël Scherrenberg meteen een rode kaart krijgen. “En rood betekent gewoon: exit. Daar mag een toezichthouder best streng in zijn.” Streng waar het moet, maar leergericht waar het kan, luidt zijn pleidooi.
Gelukkig groeit het inzicht dat een puur op sancties gericht systeem tot gevolg heeft dat taxateurs de luiken sluiten, stelt Scherrenberg. “Ze vertellen dan niets en laten weinig zien. Daarmee willen ze voorkomen dat er foutjes worden ontdekt en er een straf volgt.” Het doet hem daarom deugd dat audits en toezicht zich naar een meer leergericht systeem ontwikkelen.
Reflecteren is leren
Met leergericht toezicht nodig je mensen uit om zelf hun fouten vroegtijdig te melden, legt hij uit. “Je stimuleert ze om de boeken open op tafel te leggen, zodat de ander daar kritisch naar kan kijken. In plaats van meteen de gele of rode kaart te trekken, komt er dan ruimte om te zeggen hoe iets beter kan. Dat leidt tot kwaliteitsverbetering.”
Fouten maken mag ook best, wat hem betreft. “Als een taxateur per ongeluk een fout maakt, die bovendien nauwelijks impact heeft, dan zou er helemaal geen sanctie moeten volgen. Dan is reflectie op die fout veel leerzamer.”
Hoger kwaliteitspeil
Scherrenberg weet waarover hij spreekt. Tot 1 juli van dit jaar was hij voorzitter van RICS-Nederland. Inmiddels is hij daar als European Valuation Leader verantwoordelijk voor de werkgroep Taxeren. Alle nationale en internationale standaarden, zoals het Red Book-protocol van RICS, kent hij daarom als zijn broekzak. Vaak heeft hij zelf aan de protocollen meegeschreven.
Als taxateur en vastgoedmanager, gespecialiseerd in de zorgsector en het publieke domein, krijgt hij ook zélf met audits en toezicht te maken. “Een heel goede zaak natuurlijk”, geeft hij ruiterlijk toe. “Maar vanuit mijn internationale ervaring zie ik ook verbeterpunten die mij en mijn collega’s kunnen helpen om een hoger kwaliteitspeil te bereiken.”
Liever principes dan regels
“Helaas is men te snel geneigd het taxatieproces in een allesomvattend, vast stramien van regels te drukken”, constateert Scherrenberg. “Als taxateur moet je soms vragen beantwoorden of zaken uitzoeken die volstrekt niet relevant zijn voor het object dat je taxeert.” Om het toezicht te verbeteren, heb je juist minder regels nodig, stelt hij. “Dat lijkt tegenstrijdig, maar op het moment dat je dan te veel gaat protocolleren en te veel gaat standaardiseren, loop je het risico dat je juist de essentiële zaken mist.”
Hij stelt daarom voor om uit te gaan van principes, in plaats van regels. De basisprincipes die elke taxateur dient te volgen zijn helder: hij dient deskundig, objectief, onafhankelijk, ethisch en integer te zijn. “Als je die principes goed hebt omschreven, vang je eigenlijk alles. En daar kun je vervolgens ook streng op toezien.”
Vrijheid nemen
Regels en standaarden hebben daarentegen ook nut, nuanceert hij meteen. “Ze helpen je om niets te vergeten. Mijn advies is dus: pas de standaard toe waar het kan, of leg uit waarom je het anders doet.” Soms moet je de vrijheid om het anders te doen ook nemen, voegt hij eraan toe. “Want zeker als een object niet standaard is, past het vaak niet goed in een standaard-protocol. Ons vak is toch vooral kijken, ruiken, proeven, voelen en luisteren.” Alle zintuigen zijn nodig om tot een goed oordeel te komen. “Dat stukje maatwerk is de meerwaarde die je als taxateur toevoegt, maar waaraan het protocol vaak voorbijgaat. Blijf dus vooral ook zelf nadenken.”
Op de hoogte blijven?
Blijf op de hoogte van het laatste nieuws, startdata en tips over onze opleidingen. Schrijf je in voor de ipd-nieuwsbrief of volg ons op social media voor inspirerende verhalen, updates en exclusieve aanbiedingen.
